Người giỏi chuyên môn nhất trong phòng - đôi khi lại là người giao tiếp tệ nhất

Trong nhiều tổ chức, có một nghịch lý khó giải thích: người giỏi nhất về kỹ thuật thường không phải người truyền đạt ý tưởng tốt nhất. Không phải vì họ không biết nói - mà vì họ biết quá nhiều đến mức không còn nhớ người nghe không có cùng nền tảng với mình.

Khổng Tử viết: "Danh không chính thì lời không thuận - lời không thuận thì việc không thành".

Trong bối cảnh kỹ thuật, "danh không chính" thường xảy ra khi hai người dùng cùng một thuật ngữ nhưng hiểu theo hai nghĩa khác nhau - và không ai nhận ra điều đó cho đến khi sai lệch đã xảy ra.

Tâm lý học gọi hiện tượng này là curse of knowledge - lời nguyền của kiến thức. Khi bạn biết một thứ quá rõ, não bộ không còn khả năng mô phỏng trạng thái chưa biết nữa. Đây là lý do tại sao chuyên gia giải thích cho nhau thì nhanh, nhưng giải thích cho người ngoài ngành thì khó - không phải vì người nghe kém, mà vì người nói không còn truy cập được vào trạng thái khi mình chưa biết thứ đó.

Cơ chế đầy đủ và cách khắc phục được phân tích trong bài về giao tiếp là gì - không dừng ở định nghĩa mà đi vào lý do tại sao người hiểu rõ nhất thường truyền đạt kém nhất, và thứ gì thật sự tạo ra sự hiểu nhau thay vì chỉ nghe nhau.

Lần gần nhất bạn giải thích một thứ và người nghe hiểu sai - lỗi nằm ở đâu?