Hoạt động tư vấn giám sát thi công xây dựng công trình

Tư vấn giám sát ( TVGS ) công trình xây dựng có nhiệm vụ chính là giúp chủ đầu tư giám sát về chất lượng, khối lượng, tiến độ, an toàn lao động và môi trường trong thi công xây dựng công trình theo nhiệm vụ thỏa thuận với chủ đầu tư trong hợp đồng kinh tế. Chủ thể tư vấn giám sát không trực tiếp làm ra sản phẩm công trình xây dựng, nhưng lại là một nhân tố quan trọng quyết định việc kiểm soát chất lượng của một công trình xây dựng.

Chưa bám sát hiện trường

Thực trạng công tác tư vấn giám sát trong nước hiện nay đang còn tồn tại nhiều bất cập ở các khâu đào tạo, cấp chứng chỉ hành nghề, mức thu nhập, năng lực chuyên môn, quyền hạn và trách nhiệm trong công việc, xử lý vi phạm đối với các hành vi tiêu cực.




Năng lực chuyên môn, kinh nghiệm của đội ngũ tư vấn giám sát chưa đồng đều, nhất là kiến thức chuyên môn đối với các hạng mục công việc có tính chất kỹ thuật phức tạp. Công tác đào tạo trong việc hành nghề hoạt động xây dựng nói chung hiện nay tại một số tổ chức chưa tốt, hoạt động mang tính hình thức còn nặng về lợi nhuận, không chú trọng vào công tác chất lượng đào tạo.

Công tác cấp chứng chỉ hành nghề tư vấn giám sát được giao cho các địa phương thực hiện, tuy nhiên việc quy định điều kiện để cấp chứng chỉ còn hình thức, chưa có cơ chế sát hạch, kiểm tra để đảm bảo người được cấp chứng chỉ có năng lực phù hợp với lĩnh vực được cấp chứng chỉ hành nghề. Hệ thống đăng tải thông tin về tổ chức, cá nhân hành nghề tư vấn giám sát mặc dù đã được xây dựng nhưng chưa vận hành hiệu quả.

Việc đào tạo, sát hạch và cấp chứng chỉ hành nghề tư vấn giám sát chưa được kiểm soát chặt chẽ. Do đó, trong nhiều trường hợp tư vấn giám sát chưa thực hiện nghiêm túc chức trách, nhiệm vụ của mình, không kiểm soát được chất lượng công trình trong quá trình thi công của nhà thầu; không bám sát hiện trường để kịp thời xử lý các phát sinh bất hợp lý, chưa kiên quyết xử lý các vi phạm về chất lượng trong quá trình thực hiện dự án.

Một số tổ chức, cá nhân ( TVGS ) chưa thực hiện đúng nghĩa vụ, quyền hạn theo quy định, cá biệt có trường hợp còn phụ thuộc vào chủ đầu tư và nhà thầu dẫn đến không thể nâng cao vai trò trách nhiệm trong công việc.

Mức thu nhập thực nhận đối với những cá nhân tham gia công tác ( TVGS ) đang còn thấp, chưa tương xứng khi làm việc trong lĩnh vực “nhạy cảm” này. Điều này là một trong những nguyên nhân dẫn đến một bộ phận đội ngũ ( TVGS ) vi phạm đạo đức nghề nghiệp, ở một số trường hợp còn có hành vi tiêu cực, thông đồng, thỏa thuận với nhà thầu thi công làm ảnh hưởng đến chất lượng thi công và xây dựng công trình.

Chế tài xử lý vi phạm hành chính đối với các tổ chức, cá nhân tư vấn giám sát chưa được quy định cụ thể gây khó khăn cho các cơ quan quản lý nhà nước trong xử lý khi phát hiện các hành vi vi phạm, do đó làm giảm tính răn đe và hiệu lực quản lý của pháp luật đối với hoạt động ( TVGS ).

Bản vẽ thi công là gì?
Bản vẽ thi công là một loại bản vẽ kỹ thuật chuyên môn, dùng trong thiết kế, xây dựng công trình nhà ở, chung cư, đường xá..

Bản vẽ thi công là yếu tố không thể thiếu, nằm trong giai đoạn cuối cùng của công tác thiết kế công trình trước khi bắt đầu triển khai xây dựng dự án.

Trong nghị định số 46/2015/NĐ_CP của chính phủ nêu rằng “Bản vẽ thi công là bản vẽ công trình xây dựng hoàn thành, trong đó thể hiện vị trí, kích thước, vật liệu và các thiết bị được sử dụng thực tế”.

Đối với hồ sơ thiết kế hay hồ sơ thi công công trình, đều cần có bản vẽ thi công. Không chỉ là loại bản vẽ cụ thể hóa tất cả mọi hình ảnh trong công trình tương lai, mà bản vẽ thi công còn dự toán, bóc tách khối lượng, vật liệu… giúp bộ phận triển khai dự trù và chuẩn bị kinh phí, số lượng cho nguyên vật liệu một cách chi tiết.

Nhờ đó, giúp những người giám sát công trình sẽ dễ dàng trong công tác quản lý nguyên vật liệu và tiến độ thi công.

Hồ sơ thiết kế bản vẽ thi công bao gồm những gì?
Hồ sơ thiết kế bản vẽ thi công gồm có hai phần chính là bản vẽ kiến trúc và bộ hồ sơ thi công. Bản vẽ kiến trúc giúp chủ đầu tư có cái nhìn tổng thể công trình trước khi được hoàn thiện.

Hợp đồng xây dựng trọn gói thông thường sẽ gồm có bản vẽ thi công và các chi tiết liên quan tới bản vẽ thi công, được sắp xếp chi tiết trong hồ sơ thiết kế thi công.

Vậy hồ sơ thiết kế thi công bao gồm những gì?

• Hồ sơ thiết kế cơ sở
• Hồ sơ thiết kế kiến trúc
• Hồ sơ thiết kế thi công nội thất
• Hồ sơ thiết kế kết cấu công trình
• Hồ sơ thiết kế điện nước
• Dự toán về hồ sơ thiết kế

Bên nào có trách nhiệm lập bản vẽ thi công?
Theo điều 11.1 và điều 11.2 thông tư số 26/2016/TT- BXD của chính phủ quy định về những bên có trách nhiệm lập bản vẽ thi công như sau:

1, Nhà thầu thi công xây dựng có trách nhiệm lập bản vẽ hoàn công hạng mục công trình, công trình xây dựng hoàn thành do mình thi công. Riêng các bộ phận công trình bị che khuất phải được lập bản vẽ hoàn công hoặc được đo đạc xác định kích thước, thông số thực tế trước khi tiến hành công việc tiếp theo.

2, Đối với trường hợp nhà thầu liên danh thì từng thành viên trong liên danh có trách nhiệm lập bản vẽ hoàn công phần việc do mình thực hiện, không được ủy quyền cho thành viên khác trong liên danh thực hiện.

BẢN VẼ HOÀN CÔNG ĐƯỢC LẬP THẾ NÀO?

Theo phụ lục II.1.a và b thông tư số 26/2016/TT-BXD như sau:

a) Trường hợp các kích thước, thông số thực tế của hạng mục công trình, công trình xây dựng không vượt quá sai số cho phép so với kích thước, thông số thiết kế thì bản vẽ thi công được chụp (photocopy) lại và được các bên liên quan có thẩm quyền đóng dấu, ký xác nhận lên bản vẽ để làm bản vẽ hoàn công. Nếu các kích thước, thông số thực tế thi công có thay đổi so với kích thước, thông số của bản vẽ sẽ được phê duyệt thì cho phép nhà thầu thi công xây dựng ghi lại các trị số kích thước, thông số thực tế trong ngoặc đơn bên cạnh hoặc bên dưới các trị số kích thước, thông số cũ trong tờ bản vẽ này.

b) Trong trường hợp cần thiết, nhà thầu thi công xây dựng có thể vẽ lại bản vẽ hoàn công mới, có khung tên bản vẽ hoàn công tương tự như mẫu dấu bản vẽ hoàn công quy định tại Phụ lục này.

Quản lý dự án là gì?
Quản lý dự án là lập kế hoạch tổng thể, điều phối và kiểm soát một dự án từ khi bắt đầu cho đến khi kết thúc, nhằm đảm bảo sự hoàn thành đúng thời hạn trong phạm vi ngân sách và các yêu cầu kỹ thuật đã được xác định trước cũng như cách thức và chất lượng thực hiện.

Quản lý dự án bao gồm ba giai đoạn chủ yếu là việc lập kế hoạch, điều phối thực hiện và thực hiện giám sát các công việc dự án nhằm đạt được những mục tiêu xác định.

Quản lý dự án đầu tư xây dựng là gì?
Các nhà quản lý công trường xây dựng là những chuyên gia giám sát giai đoạn xây dựng của một dự án mới. Nhiệm vụ của họ có thể bao gồm đặt hàng vật liệu xây dựng, giao nhiệm vụ cho đội thi công và cộng tác với các nhà thầu phụ. Mục đích của quản lý dự án xây dựng là để kiểm soát thời gian của một dự án, chi phí và chất lượng. Quản lý dự án đầu tư xây dựng tương thích với tất cả các hệ thống phân phối dự án, bao gồm thiết kế, nhà thầu xây dựng, thiết kế kiến trúc xây dựng, quản lý độ an toàn và rủi ro. Đồng thời, đảm bảo tốt các quan hệ với đối tác.

Người quản lý công trình xây dựng có trách nhiệm:

• Điều phối & giám sát công việc của các nhóm xây dựng
• Giám sát quá trình xây dựng hàng ngày tại công trường
• Hợp tác với các nhà thầu và nhà cung cấp vật liệu
• Kiểm tồn kho nguyên vật liệu và đặt hàng các mặt hàng mới
• Kiểm tra các hướng dẫn xây dựng của địa phương để đảm bảo dự án không vi phạm bất kỳ quy định nào
• Lên lịch trình cho các thành viên trong nhóm
• Viết dự toán công trình
• Theo dõi tiến độ của dự án tòa nhà và cập nhật cho người quản lý dự án

Tóm lại Quản lý dự án là một lĩnh vực rộng lớn liên quan đến việc giám sát tất cả các phần của dự án, từ thiết kế ban đầu đến sản phẩm cuối cùng. Trong xây dựng, các nhà quản lý dự án giám sát toàn bộ quá trình của các dự án xây dựng mới. Điều này bao gồm gặp gỡ khách hàng để thảo luận về các kế hoạch ban đầu, thuê nhóm thi công và quản lý các tài liệu xây dựng. Người quản lý dự án là người dự toán & hoạch định ngân sách dự án, cộng tác với khách hàng hoặc chủ dự án và giám sát đội xây dựng, bao gồm cả người quản lý công trường xây dựng.

Chi phí thiết kế xây dựng công trình thường chỉ chiếm một vài phần trăm giá trị xây dựng, nếu chỉ quan tâm đến việc chọn tư vấn thiết kế có giá thiết kế rẻ nhất thì chủ đầu tư có thể trả một cái giá rất đắt cho chi phí thi công, thực hiện công trình hay khi vận hành sử dụng.

Điều quan trọng nhất của tư vấn thiết kế trong xây dựng là phải đưa ra giải pháp thiết kế kinh tế nhất cho chủ đầu tư về mặt kỹ thuật. Đó là giải pháp thiết kế kiến trúc tối ưu diện tích sàn kinh doanh/hữu dụng, lựa chọn vật liệu sử dụng tiết kiệm năng lượng. Đó còn là giải pháp cấu tạo các khung kết cấu hợp lý nhất, giải pháp lựa chọn phương án thiết kế móng tiết kiệm chi phí xây dựng nhất. Đó còn là sự am hiểu các thiết bị cơ điện mới nhất để có giải pháp thông minh đem đến nhiều tiện ích khi sử dụng nhưng lại có giá thành lắp đặt hợp lý nhất.


Tư vấn thiết kế kết cấu tổ hợp cao ốc Xi Grand Court
Với các dự án nhà ở có quy mô lớn, việc tăng thêm một 1% diện tích sàn sử dụng của thiết kế kiến trúc có thể giúp chủ đầu tư tăng doanh thu thêm một vài triệu đô. Việc tính toán và quyết định lựa cho những phương án thiết kế kết cấu móng khả thi của móng bè hay móng cọc ép thay cho cọc khoan nhồi, cọc barette cũng có thể tiết kiệm cho chủ đầu tư không phải đem tiền chôn dưới đất một vài trăm tỉ đồng. Hay những giải pháp thiết kế kiến trúc sử dụng thông gió chiếu sáng tự nhiên của nhà xưởng, trung tâm thương mại có thể giúp chủ đầu tư không những có được công trình đạt tiêu chuẩn xanh thân thiện với môi trường mà còn giảm chi phí xây dựng và đặc biệt là giảm chi phí vận hành.

Vậy nên chọn tư vấn thiết kế cho dự án, chủ đầu tư không nên chọn giá rẻ nhất mà phải chọn đơn vị tư vấn có thể đem đến giải pháp thiết kế tối ưu nhất cho dự án, giải pháp thiết kế tiết kiệm nhất khi thi công và vận hành.

Song Nam là một trong những đơn vị tư vấn thiết kế rất có nhiều kinh nghiệm trong thiết kế tối ưu chung cư cao tầng và thiết kế nhà xưởng công nghiệp. Các phương án kiến trúc của Song Nam luôn có diện tích sàn kinh doan từ 82-84%, cá biệt có dự án lên đến 86%. Với giải pháp thiết kế tối ưu cho dự án Tổ hợp cao ốc Xi Grand Court, Song Nam đã giúp chủ đầu tư tiết kiệm hơn 150 tỉ đồng.

Để có một không gian đẹp theo đúng chuẩn, kèm theo đó là sự chắc chắn và bền lâu. Để đáp ứng được những điều kiện đó, tư vấn thiết kế kiến trúc ra đời với những lời khuyên từ các chuyên gia kiến trúc sư cho ra đời những bản vẽ chi tiết để không gian của bạn trở nên hoàn hảo hơn.

Kiến trúc là phần mang đến vẻ đẹp, sự sáng tạo hay độc lạ cho một công trình. Vì vậy mà khi xây dựng công trình không thể thiếu thiết kế kiến trúc xây dựng. Dịch vụ tư vấn thiết kế kiến trúc giúp tạo ra những công trình hoàn hảo và đảm bảo chất lượng.



Tư vấn thiết kế kiến trúc bao gồm tất cả các công việc thiết kế để tạo nên hình dáng kiến trúc và trang trí nội thất công trình. Không chỉ giới hạn trong phạm vi công việc của kiến trúc sư hay họa sĩ thiết kế. Nó bao gồm rất nhiều chuyên ngành như kiến trúc, kết cấu, cấp điện và chiếu sáng, cấp thoát nước, điều hoà và thông gió,… Trong đó kiến trúc sư đóng vai trò thiết yếu.

Dịch vụ tư vấn thiết kế kiến trúc sẽ giúp khách hàng có một cái nhìn tổng quan trước khi bắt đầu vào thi công công trình. Họ sẽ hình dung ra kiểu dáng của ngôi cũng như sơ đồ công năng sử dụng của toàn bộ ngôi nhà. Từ đó có thể điều chỉnh những điểm chưa hợp lý trong việc phân chia công năng sử dụng cũng như kiểu dáng.



Các công việc chính của tư vấn thiết kế kiến trúc

• Công tác tư vấn thiết kế bao gồm lập dự án tư vấn đầu tư, thiết kế ý tưởng, thiết kế cơ sở, thiết kế bản vẽ thi công. Cùng với đó là sự phối hợp của các bộ môn quy hoạch, thiết kế kiến trúc, kết cấu, hạ tầng, phòng cháy…
• Khảo sát hiện trạng, phác thảo ý tưởng thiết kế.
• Tư vấn bám sát nội dung theo mong muốn của chủ đầu tư, đảm bảo chất lượng, hiệu quả cả về công năng và thẩm mỹ của công trình.
• Đưa ra quy hoạch tổng thể và thiết kế ý tưởng cho dự án.
• Thiết kế kỹ thuật cơ sở hạ tầng, bao gồm kiến trúc, kết cấu, M&E
• Lập tổng mức đầu tư dự án
• Giám sát tác giả trong suốt thời gian thực hiện

Quy trình thực hiện tư vấn thiết kế kiến trúc
Bước 1: Thiết kế ý tưởng

• Sau khi nhận bài toán từ chủ đầu tư, các kiến trúc sư sẽ tiến hành thu thập thông tin hiện trạng, khảo sát địa hình và địa chất trước khi bắt tay vào thiết kế. Trao đổi với chủ đầu tư để xác định rõ nét tiêu chí, phong cách, phù hợp với mục đích sử dụng, sau đó lên những ý tưởng ban đầu cho dự án.
• Đề xuất giải pháp thiết kế, bao gồm các ý tưởng cảm hứng, định hướng về tương lai và các giải pháp về quy hoạch, kiến trúc, nội thất, cảnh quan, chiếu sáng, sử dụng vật liệu kết cấu, M&E, đưa ra tổng mức đầu tư.

Bước 2: Thiết kế cơ sở

• Khi hồ sơ thiết kế ý tưởng được duyệt, các kiến trúc sư thiết kế sẽ tiếp tục phát triển và hoàn thiện các giải pháp thiết kế.
• Tiến hành triển khai hồ sơ thiết kế cơ sở, lập dự án đầu tư và tính toán tổng mức đầu tư.

Bước 3: Quy trình thiết kế kỹ thuật, thiết kế bản vẽ thi công

• Triển khai hồ sơ thiết kế kỹ thuật, bản vẽ thi công
• Triển khai thuyết minh thiết kế kỹ thuật, thiết kế bản vẽ thi công
• Lập chỉ dẫn kỹ thuật và chi tiết dự toán.

Bước 4: Giám sát tác giả

• Quá trình này diễn ra trong suốt quá trình thi công cho đến khi công trình hoàn tất.
• Tại sao cần tư vấn thiết kế
• Đảm bảo chất lượng công trình

Vai trò của công ty thiết kế kiến trúc rất quan trọng trong việc tạo nên các dự án chất lượng cao, đảm bảo tính thẩm mỹ, công năng, tiết kiệm chi phí và thời gian xây dựng.

Khi có sự đầu tư tính toán kỹ lưỡng của các kiến trúc sư, công trình xây dựng sẽ được thực hiện một cách hiệu quả, sử dụng vật liệu hợp lý, bền vững cùng thời gian



Hạn chế phát sinh chi phí
Việc phát sinh các khoản chi phí không mong muốn là điều không thể tránh khỏi khi xây dựng. Tuy nhiên, với đội ngũ tư vấn thiết kế sẽ giúp chủ đầu tư hạn chế tối đa các khoản phát sinh bằng việc đưa ra dự toán chi tiết, giúp xác định chi phí cần thiết, sát nhất với thiết kế hoàn thiện cuối cùng.



Tuân thủ đúng quy định của pháp luật
Với mỗi loại hình xây dựng công trình khác nhau lại có những yêu cầu, quy định khác nhau từ cơ quan nhà nước. Công ty thiết kế kiến trúc sẽ định hình ý tưởng, mong muốn của chủ nhà về công trình, đồng thời lập hồ sơ thiết kế thỏa mãn quy định của nhà nước về cấp phép, độ an toàn, chỉ tiêu, phòng cháy… giúp đảm bảo tuân thủ quy định pháp luật hiện hành.



Là một công ty kiến trúc với đội ngũ kỹ sư, kiến trúc sư dày dặn kinh nghiệm, không ngừng cố gắng mỗi ngày, SONG NAM tự tin có thể đáp ứng được một cách đầy đủ và chu đáo nhất những yêu cầu từ phía khách hàng với mức chi phí cạnh tranh và nhiều ưu đãi. Hãy liên hệ ngay với chúng tôi qua https://songnam.net khi bạn cần tìm cho mình một đơn vị tư vấn thiết kế kiến trúc chuyên nghiệp nhé.

Đầu năm 2022, với sự bùng nổ của công nghệ các công cụ về sáng tạo nội dung lẫn hình ảnh của AI cũng dần hình thành. Những công cụ AI phổ biến là Stable Diffusion, Midjourney và DALL-E 2 để tạo dựng hình ảnh bằng văn bản hay là những trợ lý ảo “Chatbot” OpenGPT có khả năng đàm thoại giống con người.

Chỉ một năm sau đó, các chuyên gia, tổ chức và chính phủ đưa ra nhiều cảnh báo về việc những công nghệ này sẽ gây ra những rủi ro gây ảnh hưởng nặng nề cho xã hội và nhân loại – từ mất việc làm do tự động hóa đến phá vỡ các quy trình dân chủ và tự động hóa trong vũ khí,chiến tranh.



Những trợ lý ảo “Chatbot” OpenGPT

Vào tháng 7/ 2023, ba công ty lớn trong ngành phát triển trí tuệ nhân tạo là Google, Microsoft và OpenAI đã thành lập “Diễn đàn Mô hình Biên giới” để quản lý việc phát triển AI. Trong khi đó, vào tháng 11/2023, 28 chính phủ đã ký “Tuyên bố Bletchley” , là “tuyên bố quốc tế đầu tiên để giải quyết vấn đề tốc độ phát triển chóng mặt của công nghệ” thừa nhận rằng tiềm năng của trí tuệ nhân tạo là “ nguy cơ thảm khốc đối với nhân loại”.

Là một phần của ấn bản “Một năm nhìn lại” của trang web về kiến trúc ArchDaily, họ đã hỏi chính trí tuệ nhân tạo ChatGPT để đưa ra dự đoán về xu hướng về kiến trúc từ năm 2023 trở đi. Một điểm cần phải lưu ý đó là chatbot của OpenAI cho tới thời điểm hiện tại chỉ có thể “cung cấp thông tin và ví dụ dựa trên những nội dung mà nó đã đọc, thay vì cung cấp những ý kiến và phân tích mang tính thẩm mỹ”. Thông qua buổi “phỏng vấn” với chí tuệ nhân tạo này, trang web Archdaily muốn khuyến khích các kiến trúc sư và nhà thiết kế đón nhận và sử dụng, áp dụng những công nghệ này vì lợi ích của kiến trúc sư ngay từ giai đoạn phát triển ban đầu, thay vì sau đó phải chịu tác động của sự gián đoạn của các mô hình việc mới hình thành do tác động của công nghệ sau này.

Những câu lệnh và khuynh hướng trong Kiến Trúc



*Bốn mẫu nhà sử dụng mã nguồn mở của Alejandro Aravena

Vào năm 2016, kiến trúc sư người Chi-lê Alejandro Aravena phát hành bản thiết kế của bốn dự án nhà ở xã hội sử dụng nguồn mở trên trang ELEMENTAL với ý tưởng là các kiến trúc sư và công chúng trên toàn thế giới có thể học hỏi từ chúng. Tuy nhiên, ngoài các kiến trúc sư ra chỉ một số ít những người có chuyên môn kỹ thuật để đọc bản vẽ và càng ít hơn những người có đủ khả năng để có thể xây dựng chúng. Tương tự, ChatGPT và nói rộng ra là bất kỳ công nghệ trí tuệ nhân tạo nào cũng sẽ không thể thay thế con người nhưng sẽ cung cấp lợi thế cho những người biết cách sử dụng chúng.

Sự phát triển bùng nổ của các trí tuệ nhân tạo gần đây đã chế tạo ra hàng loạt hình ảnh ngân hàng hình ảnh AI gây ảnh hưởng trực tiếp tới các chuyên gia thiết kế (họa sĩ minh họa, nhà thiết kế và công ty cung cấp ảnh). Mặt khác, trí tuệ nhân tạo đã hình thành một chuyên môn mới mang tên là: “người ra lệnh” – những cá nhân có kỹ năng sử dụng những câu lệnh hay còn gọi là “Prompt” trong tiếng anh để giúp định hướng, điều khiển AI sản sinh ra sản phẩm phù hợp với yêu cầu, mong muốn đặt ra. Một ví dụ điển hình đó là khả năng chuyển hóa văn bản thành hình ảnh. Tính năng này rất là phổ biển và kết quả mà chúng làm được rất tuyệt vời khiến cho nhiều người nghĩ rằng bất kỳ ai có khả năng tiếp cận với công nghệ cũng có thể làm được. Nhưng bởi vì những tác phẩm đó được hình thành dựa trên những câu lệnh “Promt” người sáng tạo những tác phẩm đó sử dụng và chúng hầu như không được chia sẻ công khai – Đó là giá trị của “người ra lệnh”.



*Ảnh minh hoạc các câu lệnh để yêu cầu AI tạo ra ảnh

Nền tảng kiến thức của các trí tuệ nhân tạo như Midjourney và ChatGPT được thu thập bằng cách đọc dữ liệu của hàng triệu trang web, do đó, cả chương trình trả lời dựa trên câu lệnh và quá trình đào tạo của chatbot đều phản ánh trạng thái hiện tại của dữ liệu trên internet. Theo số liệu thống kê của Statista, 63,7% trang web trên internet được viết ở tiếng Anh, điều này dẫn đến khuynh hướng trả lời của ChatGPT sẽ “nghiêng về quan điểm của phương Tây và hoạt động tốt nhất bằng tiếng Anh” điều mà OpenAI gần đây đã thừa nhận .

Kiến thức về kiến trúc của những công nghệ này phản ánh cùng một độ chệch: các hình ảnh Midjourney tạo ra dựa trên dựa trên những câu lệnh như “[thể loại] được thiết kế bởi [kiến trúc sư]” từ các kiến trúc sư thế giới đứng đầu tạo ra kết quả thẩm mỹ chính xác hơn. Sự khác biệt này không phải do thành kiến về chủ nghĩa thực dân hay phân biệt chủng tộc mà là do dữ liệu được thu thập thông tin của mô hình về các kiến trúc sư này lớn hơn và có kết quả tốt hơn so với khi được yêu cầu bắt chước phong cách cụ thể của các kiến trúc sư Mexico, Nam Phi hoặc Ấn Độ.

Kiến trúc “khuôn mẫu”

Trí tuệ Nhân tạo được đào tạo bởi con người nhưng vượt qua khả năng của chúng ta khi chúng có thể xử lý một lượng lớn dữ liệu, nhận diện các mô hình phức tạp và đưa ra quyết định dựa trên xác suất thống kê. Các dự án thiết kế kiến trúc xây dựng phụ thuộc chủ yếu vào các yêu cầu có thể dự đoán được đó là tối ưu hóa ngân sách, nguồn lực, vật liệu, tốc độ xây dựng và đạt được sự nhân rộng nhanh chóng của các hoạt động thương mại của công ty. Do vậy có thể nói là khả năng tự động hóa trong thiết kế kiến trúc là cao rất cao, đặc biệt là trong các dự án bất động sản.

Trí tuệ Nhân tạo có thể thậm chí tối ưu hóa các quy trình và các yêu cầu đó bằng cách xác định các mô hình mới thậm trí là các quy trình mới mà chúng ta chưa biết. Tuy nhiên, không phải bất kì dự án kiến trúc nào cũng được cấu thành mà chỉ tính tới hiệu quả hay những yêu cầu trên mà còn nhiều yếu tố ảnh hưởng khác. Những yếu tố này đến từ xu hướng thẩm mỹ, xu hướng thị trường, chiến dịch tiếp thị, ý kiến công cộng chung và của các bên liên quan – đặc biệt là khách hàng, nhà phát triển, kiến trúc sư và nhà quản lý. Miễn là con người là chủ thể đưa ra quyết định cuối cùng của dự án, thì trí tuệ nhân tạo vẫn sẽ chỉ là công cụ hỗ trợ cho những ý kiến, thiết kế gốc của con người.

Vì vậy, câu hỏi cần phải được đặt ra: Công nghệ Trí tuệ Nhân tạo có thể thay thế các kiến trúc sư không?



*Ảnh minh họa được tạo bởi Adobe Photoshop AI Generative Fill

Trong khi nước Singapore và Dublin đã tung ra các bản sao kỹ thuật số của họ và áp dụng trí tuệ nhân tạo để có thể dự đoán các sự kiện cũng như xu hướng trong tương lai, thì nhiều quốc gia vẫn chưa đảm bảo được nguồn nước sạch cũng như cung ứng điện đủ cho người dân. Vì kiến trúc phản ánh xã hội (chứ không phải ngược lại), sự bất bình đẳng xã hội rõ rệt mà chúng ta đang sống sẽ tiếp tục được phản ánh trong kiến trúc mà chúng ta xây dựng: một số công trình được thiết kế hoàn toàn bằng trí tuệ nhân tạo, một số khác được chế tạo bằng tay và các mô hình vật lý trong văn phòng của kiến trúc sư, và đại đa số còn lại sẽ được làm tại chỗ bằng giấy và bút chì mà không hề có kiến trúc sư ở giữa. Có lẽ cả ba kịch bản đều tồn tại trong cùng một thành phố.

Nhà văn Benjamin Labatut đã nói :

« Nếu trí tuệ nhân tạo có thể suy nghĩ thì nó sẽ có điểm mù ; nếu nó có khả năng sáng tạo, nó sẽ có những giới hạn, bởi vì những giới hạn mang lại kết quả ; nếu nó có khả năng bắt chước khả năng suy luận của chúng ta, nó có thể cần (hoặc phát triển) tài năng điên rồ của chúng ta. Và nếu nó thiếu hiểu biết, thiếu đi sự quan tâm đến vẻ đẹp hay sự kinh dị mà nó có thể tạo ra thì sẽ thật ngu ngốc nếu đặt bản thân chúng ta vào tay của AI. »

Tương lai của kiến trúc nằm ở điểm giao thoa giữa đổi mới công nghệ và ý định của con người. Cuối cùng, tác nhân của con người—xã hội dân sự, chính trị gia và các bên liên quan—có ảnh hưởng đáng kể. Tiến trình lịch sử không được viết bằng đá mà được định hình bởi những quyết định được đưa ra ngày nay, đặc biệt nếu AI ảnh hưởng đến túi tiền của chúng ta.

Khi đó, kiến trúc trở thành kết quả của các quyết định tập thể, trong đó những tiến bộ của AI giao thoa với khát vọng và giá trị của xã hội. Chính trong sự tương tác này mà sự phát triển và tác động của kiến trúc tìm thấy sự cộng hưởng và ý nghĩa của chúng.

Nguồn : Nicolás Valencia – Arch Daily