Viêm phổi là tình trạng nhiễm trùng nguy hiểm khiến các túi khí trong phổi (phế nang) bị tổn thương và chứa đầy dịch mủ. Khác với người trẻ, viêm phổi ở người cao tuổi thường diễn tiến thầm lặng, khó chẩn đoán nhưng lại có nguy cơ tử vong và biến chứng vô cùng cao. Xem thêm tại: https://www.acare.abbott.vn/dung-chu-quan-voi-benh-viem-phoi-o-nguoi-cao-tuoi/ Vì sao người cao tuổi dễ mắc và gặp nguy hiểm hơn? Khi tuổi tác tăng cao, hệ miễn dịch tự nhiên suy giảm cùng phản xạ ho và cơ chế bảo vệ đường hô hấp yếu đi. Bên cạnh đó, việc mắc sẵn các bệnh mạn tính (đái tháo đường, suy tim, COPD, bệnh thận) khiến người cao tuổi trở thành đối tượng cực kỳ nhạy cảm với các tác nhân gây bệnh: Vi khuẩn: Phổ biến nhất là phế cầu (Streptococcus pneumoniae) hoặc các vi khuẩn không điển hình (Mycoplasma pneumoniae, Chlamydia pneumoniae). Virus & Nấm: Virus cúm, rhinovirus hoặc nấm (Pneumocystis jirovecii) trên nền miễn dịch suy yếu. Đáng lo ngại hơn, người cao tuổi mắc viêm phổi thường không xuất hiện triệu chứng điển hình như sốt cao hay ho khạc đờm rầm rộ. Điều này dễ làm người bệnh và gia đình chủ quan, khiến bệnh chuyển nặng trước khi kịp phát hiện. Dấu hiệu cảnh báo nguy hiểm và biến chứng nghiêm trọng Cần đưa người bệnh đến ngay cơ sở y tế khi có các dấu hiệu viêm phổi nặng: Mệt lả, lơ mơ, lú lẫn, nhầm lẫn hoặc mất nhận thức. Khó thở, thở nhanh (> 30 lần/phút), tim đập nhanh (> 120 lần/phút). Tụt huyết áp (huyết áp tâm thu < 90 mmHg hoặc tâm trương < 60 mmHg). Sốt cao > 40°C hoặc bị hạ thân nhiệt < 35°C. Nếu chậm trễ trong điều trị, người bệnh có thể đối mặt với các biến chứng đe dọa tính mạng như suy hô hấp, áp xe phổi (sốt cao, ho ra mủ, sụt cân), suy tim, nhiễm khuẩn huyết, sốc nhiễm trùng hoặc suy thận cấp. Phương pháp điều trị và chăm sóc tại nhà Tùy theo tác nhân (vi khuẩn, virus hay nấm), bác sĩ sẽ chỉ định thuốc kháng sinh, kháng virus hoặc kháng nấm phù hợp. Những trường hợp nặng cần nhập viện để thở oxy, truyền dịch, thở máy hoặc nội soi phế quản. Khi chăm sóc người bệnh tại nhà, người thân cần lưu ý: Dùng thuốc hạ sốt theo hướng dẫn của bác sĩ; tham vấn ý kiến chuyên môn trước khi cho dùng thuốc giảm ho (vì ho giúp tống xuất dịch nhiễm trùng). Uống nhiều nước, dùng đồ uống ấm hoặc máy tạo độ ẩm để làm loãng đờm, giúp dễ thở. Tuyệt đối tránh khói thuốc lá, khói củi; để người bệnh nghỉ ngơi hoàn toàn và không làm việc quá sức. Biện pháp phòng ngừa chủ động Để bảo vệ sức khỏe đường hô hấp cho người lớn tuổi, gia đình nên thực hiện các giải pháp dự phòng thiết thực: Tiêm vắc-xin: Tiêm vắc-xin phòng cúm hằng năm (giúp giảm 25–53% nguy cơ nhập viện) và tiêm vắc-xin phòng phế cầu. Vệ sinh & Lối sống: Rửa tay thường xuyên bằng xà phòng, không hút thuốc lá, duy trì dinh dưỡng hợp lý và vận động vừa sức. Tránh sặc: Với người khó nuốt, nên chia nhỏ bữa ăn, cho ăn thức ăn đặc và kê cao gối khi ngủ để tránh thức ăn, dịch vị lọt vào đường thở gây viêm phổi do hít sặc.
